1. Huyết áp cao là gì?
Huyết áp cao (tăng huyết áp) là tình trạng áp lực của máu lên thành động mạch cao hơn mức bình thường, thường được xác định khi huyết áp ≥ 140/90 mmHg. Khi huyết áp tăng kéo dài, thành mạch máu phải chịu áp lực lớn liên tục, gây tổn thương và thay đổi cấu trúc của mạch.
2. Đột quỵ là gì?
Đột quỵ (stroke) là tình trạng não bị tổn thương đột ngột do:
-
Tắc mạch máu não (thiếu máu não cục bộ)
-
Vỡ mạch máu não (xuất huyết não)
Não là cơ quan cần lượng máu và oxy ổn định, khi dòng máu bị gián đoạn, các tế bào thần kinh sẽ chết chỉ trong vài phút.
3. Vì sao huyết áp cao làm tăng nguy cơ đột quỵ?
3.1.Huyết áp cao làm hỏng thành mạch máu
Huyết áp cao kéo dài làm cho thành mạch máu bị:
-
Tổn thương vi thể
-
Mất tính đàn hồi
-
Dễ lắng đọng mỡ và cholesterol
→ Tạo điều kiện hình thành cục máu đông, gây tắc mạch não.
3.2. Tăng nguy cơ xuất huyết não
Khi áp lực trong mạch quá lớn, thành mạch yếu có thể:
-
Phình lên (tạo phình mạch)
-
Vỡ đột ngột
→ Dẫn đến xuất huyết não, một dạng đột quỵ cực kỳ nguy hiểm.
3.3. Thúc đẩy xơ vữa động mạch
Huyết áp cao là yếu tố thúc đẩy:
-
Mảng xơ vữa
-
Hẹp động mạch
-
Giảm lưu thông máu
Khi mạch máu não bị hẹp → não thiếu oxy → tăng nguy cơ đột quỵ.
3.4. Người tăng huyết áp có nguy cơ đột quỵ cao gấp 4–6 lần
Theo các nghiên cứu y học, bệnh nhân tăng huyết áp có khả năng bị đột quỵ cao hơn nhiều lần so với người có huyết áp bình thường, đặc biệt khi huyết áp không được kiểm soát lâu dài.
4. Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ không nên bỏ qua
-
Méo miệng, lưỡi lệch
-
Yếu tay chân một bên
-
Nói dớ, khó nói
-
Chóng mặt, mất thăng bằng
-
Đau đầu dữ dội đột ngột
-
Mờ mắt, mất thị lực
Hãy nhớ quy tắc FAST:
-
Face: mặt xệ
-
Arms: không nâng nổi tay
-
Speech: nói không rõ
-
Time: gọi cấp cứu ngay
5. Làm sao để người huyết áp cao giảm nguy cơ đột quỵ?
Kiểm soát huyết áp bằng cách:
-
Đo huyết áp hằng ngày
-
Dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ
-
Hạn chế muối dưới 5g/ngày
-
Tránh stress, ngủ đủ giấc
-
Tập thể dục đều đặn
-
Ăn nhiều rau xanh, chất xơ
-
Hạn chế rượu bia, thuốc lá
Huyết áp cao là “kẻ giết người thầm lặng” vì thường không có triệu chứng rõ rệt nhưng âm thầm phá hủy mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ nghiêm trọng. Việc kiểm soát huyết áp và can thiệp sớm có thể giảm tới 80% nguy cơ đột quỵ.

